SUETON ZHUGRI

Tonin Shpeza mbante mend vetëm fundin e makthit. Në ëndërr dikush e kish ndalur rrugës me një goditje në sup si një mik të vjetër, e duke i buzëqeshur me të gjithë dhëmbët jashtë, i kish thënë: – Për problemin tënd zotëri, drejtoju
dyqanit të shitjes së hijeve!
Ajo buzëqeshje gjigande dhëmbësh të verdhë e të prishur i ishte stampuar në tru. Kishte diçka skeletike dhe të papërsëritshme. Për një çast kish shtangur, por mbante gjithashtu mend pyetjen që i kish drejtuar dhëmbëdalit. – Ç’punë kam unë me dyqanin e shitjes së hijeve? Mos më ngatërron me dikë tjetër? Mua më quajnë Tonin, Tonin Shpeza… nuk merrem me shitblerje hijesh.
I huaji atëherë kish shpërthyer në një të qeshur danteske. E ashtu i ndërkryer kish nxjerrë një stilolaps e letër dhe të zhgarravitur në të, i kish dhënë një adresë, rruga; Të Miturit e Paligjshëm; numër 24; kati i dytë. Dhe kish shtuar: – Sa më shpejt të shkosh aq më mirë është…
Një gjysmë përqafim, rënie shpatullash e ishte larguar si gjethe e marrë nga era me gjithë buzëqeshjen e tij prej kllouni. Që prej zgjimit në shtratin e tij të thjeshtë në dhomën e gjumit modeste, pati përshtypjen se rrezet e dritës kishin një shqetësim. Sikur kërcenin nga njëri cep i mureve tek tjetri, sikur kapeshin me dëshirën për t’i treguar diçka, nga njëri qerpik tek tjetri.
Si çdo ditë bëri banjë, u vesh, piu kafenë e tij, kafshoi jo aq i bindur një krosant, mbathi këpucët dhe u derdh jashtë në rrugë. Ajri i ftohtë dhe qielli i kaltër i bënë mirë.
Që prej zgjimit më në fund i ndiente të tijat të gjitha shqisat. Ashtu duke ecur dhe tejet të vetëdijshëm ia ndërpret mendimet një vocërrak. I del përpara duke e pyetur për drejtimin e erës.
“Nga cili pol fryn era sot zotëri?”
“Çfarë?”
“Fryn veriu apo jo zotëri?”
Vocërrakut i binin rrezet mbi sy. Mbante mbi ballë njërën pëllëmbë, duke imituar strehën e një kapeleje dhe sikur shkriftonte me ngulm qerpikët.
Tonin Shpeza, që ishte një burrë i gjatë, u mundua të vihej midis Diellit dhe fëmijës, për ta mbuluar me hijen e tij, por nuk po ia arrinte qëllimit. U soll e u vërsoll, por vocërraku mbeti me sytë e picërruar. Befas diçka e goditi në stomak, një si boshllëk.
“Fryn jugu!”, i belbëzoi… si ndër dhëmbë, sikur dikush e kish kapur për fyti dhe kuptoi që hija e tij mungonte. I kish humbur. Ai vetë, Tonin Shpeza, burrë një metër e tetëdhjetë i gjatë, nuk bënte më hije. Nuk kishte… hije.
Vogëlushi e falënderoi dhe u largua.
Ai ndërkohë filloi të dridhej, e sikur po kridhej në absurd prej panikut që po e pushtonte. Këmbët nuk e mbanin dot më. Po këputej si ato frutat e tejpjekura të vjeshtës.
Mblidhe veten, dëgjoi t’i thoshte vetes, nuk të ka hije! Ha-ha hije, përsëriste i ndërkryer. Më në fund, pas disa orësh ulur në një stol, u qetësua. Duhej që gjithçka të kishte një shpjegim, një kuptim, e mbi të gjitha, një zgjidhje. Nëse nuk e mbante mendjen aty, ndoshta gjithçka do të rikthehej aty ku ishte më parë. E tillë duhej të ishte ndjesia e atyre njerëzve që i zinte papritur ndonjë sëmundje e keqe ose ndonjë fatkeqësi familjare, një ndjenjë ankthi akut e të papërballueshëm.
…….
Kishin kaluar tre ditë prej atij mëngjesi. Gjithçka kish mbetur e pandryshuar. Siç i thoshte vetes me sarkazëm Tonin Shpeza, ishte tashmë “i pahijshëm”.
Kish vendosur të bënte një provë me adresën që klouni dhëmbëdalë i kish dhënë në ëndërr, të parën ditë para se të zgjohej. Donte të shihte si do të sillej irracionalja me irracionalen. Për habinë e tij, pasi bëri një hetim, zbuloi që vërtet ekzitonte një rrugë me emrin që i dha dhëmbëdali: Të Miturit e Paligjshëm.
U la, u vesh, mendueshëm rrufiti kafenë dhe u nis me një çehre të pavendosur për atje. E gjeti lehtë rrugën, diku nga periferia. Iu afrua me hapa të pafuqishëm ndërtesës. Nga jashtë ajo ishte një nga ato ndërtesat e vjetra e me pamje të rrënuar. Suvaja e kalbur e saj, vende-vende si e shqyer nga dhëmbët e ujkut të kohës, i ngjalli trishtim. Ngjiti ngadalë shkallët dhe mbërriti në katin e dytë. Mbi derë ca shkronja ngjyrë varaku të shpëlarë formonin dy fjalë:
Shesim Hije.
Trokiti, dhe pa pritur përgjigje tërhoqi derën dhe hyri brenda. Njëkohësisht me tërheqjen kish dëgjuar një shushurimë, tejet e ngjashme me vibrimin e gjetheve të plepave nën flladin ledhatues veror.
Pas një banaku në të majtë u shfaq një burrë i shkurtër me hundë e sy si të miut, mustaqe të rralla dhe me një veshje si të shekullit të shkuar.
Një dritë e zbehtë ndriçonte atmosferën solemne të lokalit.
– Me se mund t’ju ndihmoj zotëri?- pyeti me një zë çuditërisht të butë si prej kadifeje. E megjithatë Tonin Shpezës asnjë tingull nuk pranonte t’i dilte nga fyti. U gëlltit dy herë e më së fundi foli si me zërin e një hijeje:
– Më ka humbur… më mungon… më quajnë Tonin Shpeza dhe kam mbetur pa hije.
Sytë e tyre u ndeshën dhe një ndjenjë paqetësie pushtoi atmosferën.
– Asnjë problem zotëri. Jemi këtu për këtë. Mund t’iu pyes si e gjetët dyqanin. Keni parë mesazhin tonë publicitar apo jo?
Tonin Shpezës i mbeti pështyma në fyt. Duhet t’i tregonte për ëndrrën. Por goja po i mbahej. Muret e reales tashmë ishin shembur, dhe ajo ç’ka mbetej ishte një lloj jermi pa kufij.
– Agjenti ynë publicitar është shfaqur në ëndrrën tuaj apo jo?
– Agjenti publicitar? – nuk u besoi ai vëshëve. Dhëmbëdali dhe ajo skenë cirku kishte qenë thjesht një reklamë? Mendoi ai.
– Po zotëri… Sa herë dikush humbet hijen aktivizohet reklama. – dhe pa e lënë të mendohej më gjatë, me një rrip metror rrobaqepësi iu afrua dhe shtoi, – duhet t’ju marr masat. Dhe për një gjë duhet t’ju paralajmëroj.
– Për çfarë?
Sytë e shitësit u picërruan. Ai vazhdoi me një ton monoton dhe pa ngjyrë.
– Hija që ne ofrojmë nuk është ajo e vërteta. Siç e dini njerëzit janë krijesa unikale, që do të thotë të papërsëritshme. Për këtë arsye hija që ne ofrojmë është një lëkurë më e vogël se hija juaj origjinale.
Goja e Tonin Shpezës është pak të thuhet se mbeti tashmë e hapur.
– Më lejoni pra t’ju marr masat.
Tonin Shpeza ngriti duart dhe hapi pakëz këmbët. Laps mbi letër, metër dhe një listë e gjatë me përmasa. Llogaritjet e shitësit zgjatën për ndoshta dhjetë minuta. Më pas shitësi ndezi një llambë që ndriçoi anën në të djathtë të dyqanit. Rafte të mbushura me hije të të githa nuancave të grisë dhe të zezës. Gri mjegull, gri bardhoshe, gri trishtim, gri e quajtur mbytëse, gri dimërore, vjeshtore, nordike, postpërgjumje, gri arkaike, e shpëlarë, e nderë, e varur, e thyer, e sëmurë… etj.
Llojet e të zezës ishin edhe ato me bollëk. E zezë pus, e zezë sorre, e zezë maceje, e zezë nate, e zezë vrastare, e zezë funerali, e zezë arabe, e zezë Afrike, e zezë zezonë, e zezë “qyqja unë e zeza”, e zezë përshpirtje… etj., etj.
Por nuk mbaronin me kaq. Kishte dhe hije të quajtura të modës, që ishin hijet me ngjyra, e gjelbër, blu, verdhë, kaki, etj., me gjithë nuancat e tyre.
Tonin Shpeza pati ndjesinë se goja i ishte zhvendosur pas qafe.
– Më mjafton një hije gri e thjeshtë, – i tha Tonin Shpeza, pasi sytë pyetsorë të shitësit ranë mbi të.
Duart e shkathëta të shitësit sikur u hodhën në sulm. Gjeti atë që duhej, e më së fundi u afrua pranë Tonin Shpezës me një kuti kartoni në duar.
– Kjo është hija juaj. Aktivizohet me anë të pilulës që gjendet aty brenda dhe ç’aktivizohet duke përsëritur me zë të lartë tri herë, fjalinë e shkruar në murin e brendshëm të kutisë.
– Vij tek pyetja e fundit, – tha belbëzues dhe i hutuar Tonin Shpuza.
– Pagesa? – e ndërpreu shitësi
– Po… – u zverdh ai.
– Thjesht, hëm… do të paguani me ditët tuaja. Ditë nga jeta juaj do të akreditohen për ne.
– Cilët ne? – pati ende fuqinë të pyeste Tonin Shpeza.
– Ne, qiradhënësit e botës së hijeve.
Tonin Shpezës i kaluan ndërmend sa e sa ditë, të cilat për të kishin qenë si të mitur të braktisur dhe për të cilat ai kish jetuar vërtet në hije.

01.03.2017