Author

Admin - page 47

Admin has 1865 articles published.

Ndalimi i revistës “A.B.C” të Petro Markos në periudhën e Mbretërisë Shqiptare

in A(rt)ktivizëm/Letërsi by

Vendimi i Këshillit të Ministrave Nr. 145 me datë 17 Mars, 1936 ishte pikërisht ndalimi i botimit të revistës “A.B.C”, e cila drejtohej nga Petro Marko dhe kishte shkrues të ndryshëm si Tajar Zavalani, Branko Merxhani, Bedri Pejani etj.


Revista ishte mjaft kritike ndaj regjimit të Ahmet Zogut dhe kishte prirje të qarta komuniste. Kjo revistë pati fatin të botohej vetëm në 2 numra, të cilët nuk mundën t’i shpëtonin asgjësimit në masë të saj. Petro Marko do dënohej nga Gjyqi Politik me 6 muaj internim në Porto Palermo.

Më poshtë Vendimi i Këshillit të Ministrave:

Ndalimi i botimit të Rivistës “A.B.C.”
KËSHILLI MINISTRUER
Vendim Nr. 145 më 17-III-1936

Këshilli Ministruer në mbledhjen e tij të sotshme të mbajtun nen Kryesin e Z. Mehdi Frasherit, Kryeministër e Zav. Minister i Drejtësis me antarë Z.Z. Fuad Asllani Ministër i P. të Jashtme, Et-hem Toto Minister i P. të Mbrendshme, Rrok Gera Minister i Financavet, Dr. Nush Bushati Minister i Arsimit, Ing. Ndoc Naraçi Minister i P. Botore, Dhimiter Beratti Minister i Ekonomis Kombëtare, pati në bisedim shkresen Nr. 344 datë 26-III-1936 të Ministris së P. të Mbrendshme, me të cilen tue tregue se Revista “ABC” qi botohet në Tiranë asht paraqitun me ngjyrë krejtësisht politike dhe me tendenca ekstreme, tue cenue në ketë mënyrë interesat e nalta Shtetnore dhe tue u gjind në kundershtim me deklaratat e bamuna në kërkesë ashtu edhe me permbajtjen e lejes së dhanun, në themel të Nenit 30 të ligjit të Shtypit, proponon ndalimin e botimit të kësaj reviste,

VENDOSI:
Pranimin e këtij proponimi, dhe autorizon zyrat kompetente me ndaluem botimin e revistës në fjalë dhe njikohësisht me konfiskue edhe dy numrat e dalun deri tash t’asaj reviste.

Përgatiti: Aleksandër Cangonja

Nënës-Frederik Rreshpja

in Letërsi/Tharm by

Nënës-Frederik Rreshpja

 

Nëna ime dhembje e pashuar,
Ka kaq vjet që rri në dhé të zi,
Edhe yt bir siç duket së shpejti
Do e lërë këtë botë.

S’më vjen keq që iki kështu
Se asnjëherë i lumtur nuk kam qenë,
Veç në pyjet ku xhindet vallëzojnë,
Rreth drurëve të galvanizuar në hënë.

Shkoj te lumi ku qajnë ciganët
Për rërat e largëta me dritë
Po përse dreqin jam gatuar kështu?
Të grindem me të tëra qeveritë?

Nënë, nuk kam qenë në faltore kaq vjet
Por do t’i lutem Shën Mërisë për ty.
Eh, mundet që edhe mua ndokush
Do ma gdhendë nje kryq mbi krye.

Piktura “Mesditë- Pushim pas punës” e Van Gogh-ut

in Letërsi by

Midis dhjetorit të vitit 1889 dhe janarit të vitit 1890, Van Gogh-u realizoi këtë pikturë të mrekullueshme të frymëzuar nga një vizatim pastel dhe laps i Jean-François Millet, i datës 1866.

       Piktura e Jean-François Millet


Sfida për artistin holandez, siç dëshmohet nga një letër drejtuar vëllait të tij Theo, ishte t’i jepte ngjyrë një vepre me nuanca delikate. Van Gogh-u merr me kujdes të gjitha detajet e vizatimit të Jean-François Millet, por gjurmët e ngjyrës dhe forca shprehëse e penelit e bëjnë këtë pikturë absolutisht unike dhe origjinale.
Gjatë qëndrimit të tij në Saint Remy, artisti shpesh iu përkushtua kopjimit të veprave të piktorëve që donte; kujtojmë, përveç Millet-it, edhe Delacroix-t, Rembrandt-it dhe japonezit Hiroshig. Prandaj, këto kopje ishin homazh për mjeshtrat që Van Gogh-u i admironte, por edhe raste për të eksperimentuar.
Skena është e thjeshtë, Millet kishte menduar çastin e pushimit të merituar, në mesditë, të dy fshatarëve. Në hijen e një mullari të madh bari ne shohim një grua dhe një burrë të shtrirë, fytyrën e të cilit e ka mbuluar një kapele.
Pranë burrit mund të shihni këpucët dhe veglat e tij të punës. Nga larg mund të shohim një karro me qe.
Vincent-i fokusohet në të verdhën-portokalli dhe blunë-vjollcë. Prandaj, kontrasti i plotësuesve e ndriçon kanavacën që ka një fuqi të jashtëzakonshme ndjellëse.
Penelatat janë plot ngjyra, energjike.
Piktura u realizua në mes të dimrit, por Van Gogh-u tanimë e ndjente ngjyrën si një element të pastër shprehjeje, të cilën ai mund ta përcillte falë një stili që tashmë ishte plotësisht i pjekur.

Përktheu: Arlinda Guma

Stuhi dhe gëzim-Sueton Zhugri

in Letërsi/Tharm by

Stuhi dhe gëzim-Sueton Zhugri

 

Buzët e tua si plagosje e përsosur
Buzët e tua si asfalt i kuq i saposhtruar
Buzët e tua si burim toke të etur
Buzët e tua si piedestal arkaik ëmbëlsie
Buzët e tua si dy klithma çlirimi
Buzët e tua si dridhje çiftelie
Buzët e tua si pulëbardha të egërsuara
Buzët e tua si këngë minatorësh
Buzët e tua si goditje ujvarash
Buzët e tua si bukë e butë thithëse
Buzët e tua si gjak i vluar yjesh
Buzët e tua si librari dëshirash
Buzët e tua si putrat e lashta të Sfinksit
Buzët e tua si dy meteorë binjakë
Buzët e tua si arkivole dhimbjeje
Buzët e tua
— ëndrra kapur pas meje si spirancë
në detin më të bukur të një stuhije

 

5.11.2022

Mbrëmje dimri-Ajkuna Dakli

in Letërsi/Përkthim/Tharm by

Mbrëmje dimri-Ajkuna Dakli

 

Pas një furtune qyteti gdhiu papritur
me fytyrën vulosur nga një pamje e zbehtë.
Ka ardhur dimri.
I padëshiruar dhe i beftë si një pushtim,
tamburet e të cilit i shpërfillëm dhe tani
gjethet e fundit kanë ngecur në ngricë,
kapur rob si ushtarë të hutuar,
që e nisën tërheqjen vonë.

Në downtown
era fishkëllen e mardhur si frymëmarrje plaku.
Goja e hapur e metrosë dihat trupa të veshur errët,
që në çastin e fundit
hedhin një vështrim të shpejtë nga qielli
në kërkim të shenjave të borës:
Një zgjidhje e ftohtë, e shpejtë, e përkohshme,
grim që do mbulojë mollëzat e dala të rrugëve,
substancë magjike që pavarësisht
nga efektet anësore,
na bën të fitojmë edhe pak kohë.

Në horizont
muzgu gëlltit perëndimin e kuq
si një gotë verë.

Mëhallat e botës-Janis Ricos

in Letërsi/Përkthim/Tharm by

Mëhallat e botës-Janis Ricos

 

Ky qytet i kaltër s’ia var vdekjes.
Kur i presin njërën dorë, lufton me tjetrën,
kur ia presin të dyja, lufton me dhëmbë,
kur i presin dhe këmbët, varet drejt n’ajër,
rend duke fërshëllyer n’ajër,
ashtu si fêrshëllen fisheku duke rendur
drejt zemrës së padrejtësisë!

***

Nisen autobusët. Fatorinot
varin në supe çantat e tyre. Ç’kanë në çantat e tyre?
Blloqet e biletave apo lulet e kajsive?
Sikur u bënë luleshitës fatorinot dhe tramvajet dyqane lulesh.
Dita kundërmon qumësht të ngrohtë. Dielli, llërëpërveshur lyen bojëqielli fasadën e horizontit
i hipur në skelën e shpresës sonë.
Elektrotekniku qëndron ndën shtyllë.
Pret. Ka nje pikëpjekje me Pranverën.
Mjeku i ri vesh bluzën e tij të re,
qëndron në dritare me veshin të ngjitur në brinjët e ditës dhe buzëqesh: mirë vemi…
Buzëqesh edhe dita. Bukëpjekësi vesh bluzën e tij.
Bajamet kapërcejnë një e nga një ledhet e mëhallës
si marinarët e veshur me të bardha, që hidhen nga lundra me leje-dalje për 24 orë.
Ora e stacionit është si një libër me vargje i sapodalë nga shtypi,
dhe gratë në trotuar janë të bukura,
dhe Andrea me syzet e tij është i bukur,
mbi syzet e tij vetëtijnë qytetet e së ardhmes
dhe Maria që qepi bilurkën e saj të re
në një dritare të çelur. Qan Maria nga lumturia.
N’ato qytete njerëzit do duhej ta mbaronin puthjen e tyre,
detyra dhe buka e tyre duhet të ecin dora-dorë,
Dhe ftoi i xha Stathit të mërmëritë gjethe më gjethe,
e keshtu të ngjasojë me zvarritjen e një proklamate
ndën derën e agimit. U gdhi.

Përktheu: Spiro Çomora

Viti 1961

ABC-Wislawa Szymborska

in Letërsi/Përkthim/Tharm by

ABC-Wislawa Szymborska

 

Unë tani nuk do të mundem kurrë ta zbuloj
Çfarë mendoi A. për mua.
Nëse B. arriti të më falte në fund.
Pse C. u shtir sikur gjithçka ishte në rregull.
Çfarë roli luajti D. në heshtjen e E.
Çfarë priste F., nëse kishte pritur ndonjë gjë.
Pse G. e harroi kur e dinte aq mirë.
Çfarë H. duhej të fshihte.
Çfarë I. donte të shtonte.
Nëse prania ime kishte kuptim
për J. dhe K. dhe pjesën tjetër të alfabetit.

 

Përktheu: Arlinda Guma

Skulptura: Chistopher M. Bednansk

Një pikturë e rëndësishme e Piet Mondrian-it është ekspozuar për më shumë se 75 vjet me kokë poshtë…

in Pikturë by

Një pikturë e rëndësishme e Piet Mondrian-it është ekspozuar për më shumë se 75 vjet me kokë poshtë në muze të ndryshëm në mbarë botën, duke filluar që nga MoMA në vitin 1945.

Këtë e zbuloi një historiane arti me rastin e një ekspozite në muzeun e Dusseldorf-it, i cili e ekspozon pikturën që prej vitit 1980.

Piktura “New York 1” u realizua në vitin 1941 me vija horizontale dhe vertikale të kuqe, të verdha dhe blu.

“Ndryshe nga një pikturë pothuajse ‘binjake’ me vaj e Mondrian-it, e ekspozuar në Qendrën Pompidou në Paris, imazhi me vija u rrotullua 180 gradë menjëherë pas vdekjes së piktorit në vitin 1944,” shpjegoi kuratorja Susanne Meyer -Buser, duke rekomanduar me forcë të mos kthehej në pozicionin origjinal të kohës kur, për shembull, ai ishte në studion e piktorit holandez: sepse duke e kthyer mbarë ajo do të rrezikonte të shpërbëhej.

Në mjedisin origjinal “New York 1″ duhet t’i kishte vijat më afër njëra-tjetrês në krye, ashtu si në një pikturë “binjake” në vaj me titull “New York” e cila ndodhet në Qendrën Pompidou në Paris.

“Denduria duhet të jetë lart, si një qiell i errët, “tha ekspertja: “Sapo ua tregova këtë kuratorëve të tjerë, të gjithë ranë dakord me mua.”

Përktheu: Arlinda Guma

Poezi për të humbur-Sueton Zhugri

in Letërsi/Tharm by

Poezi për të humbur-Sueton Zhugri

 

Po kërkoj një poezi të humbur
një si lugë këpuce që e rrëmben për kockë një qen sharlatan,
një si gjethe të gjelbër që era këput qysh në verë,
një si portofol mbushur me tinguj të rrallë
që e vjedhin në autobus.
Kërkoj ca ndjenja skalitur në fjalë
si ato herët e rralla,
kur zgjuar, ëndrrat të kujtohen,
fillim e fund.
Kërkoj kuptimin e zgjimit dhe atë të
fjetjes, syve hapur dhe mbyllur.
A munden vallë të përgjumen peshqit,
kur sytë i kanë si të kapsallitur e pa kapak,
kur drit’e reales si të ishin njerëz pa poezi
i lë pa fjetur?
Ushqehen edhe njerëzit si peshqit me vezët e tjetrit, apo pjellin pareshtur, vetëm fjalë
për të mbajtur gjallë
kuptimin e kombeve dhe kohëve?
Dikush i gjetur, e quan veten të humbur,
dhe të humburit, qofshin njerëz a poezi,
janë peng zemrash që vështrojnë
me sytë pa kapak,
peshqit pa gojë.

4.11.2019

Trashëgimia-Warsan Shire

in Letërsi/Përkthim/Tharm by

Trashëgimia-Warsan Shire

 

Nga i ke marrë ata sy të mëdhenj?
Nga ime më.
Po ato buzë nga i ke marrë?
Nga ime më.
Dhe vetminë?
Nga ime më.
Dhe atë zemër të thyer?
Nga ime më.
Po mungesën, nga e ke marrë mungesën?
Nga im atë.

 

Përktheu: Arlinda Guma

1 45 46 47 48 49 187
Go to Top