Author

Admin - page 2

Admin has 790 articles published.

Kur shkrimtari rrezikon jetën e tij për paqen

in A(rt)ktivizëm/Letërsi by

Alber Kamy (Albert Camus) ishte shkrimtari që dashuronte paqen dhe që njëkohësisht kuptonte dhe pranonte pashmangshmërinë e luftës në periudha të caktuara, si fjala vjen, përballë nazistëve gjermanë. Por në vitin 1956, Kamyja, i cili vetëm një vit më vonë fitoi Nobelin në letërsi, i vendosi vetes një detyrë të pamundshme. Ai kërkoi të vendoste paqe mes dy atdheve të tij, Algjerisë, vendi ku lindi e u rrit dhe Francës, shtetit të cilit i përkiste.

Kjo ishte periudha kur shteti francez dhe një forcë rebele e njohur si Fronti Kombëtar për Çlirim të Algjerisë, ishin angazhuar në një betejë, në të cilën, të dyja palët përdornin terrorin mbi popullsinë civile reciproke si mjet lufte. FKÇ kërkonte pavarësinë e Algjerisë ndërsa Franca, një fuqi dikur e madhe koloniale që po rrënohej, refuzonte me çdo kusht duke e quajtur Algjerinë France d’outre-mer (Thjesht Franca e përtej detit).

Sipas Kamysë, rebelimi i vërtetë mbart tension të lartë. Rebelimi mban fort qendrën morale, duke i bërë rezistencë shtypjes, ndërsa paralelisht, duke i rezistuar tendencës së vetë rebelit për të shtypur të tjerët.

Dhe ndërsa nacionalistët algjerianë dhe francezët bënin masakra të tmerrshme me vrasje të burrave, grave e fëmijëve, siç ishte rasti i popullsisë koloniste franceze në një fshat ku u therën 100 njerëz nga fqinjët arabë apo në politikën e “përgjegjësisë kolektive” ndjekur nga ushtria franceze dhe milicitë që vrisnin gra, burra e fëmijë. Nuk ishin vetëm algjerianët që po vdisnin, mendonte Kamyja, por vetë Algjeria.

Për këtë arsye, në pasdreken e së Dielës, më 22 Janar, pak pas orës 4, një Kamy nervoz u ngrit në podiumin e Cercle du Progrès, (Rrethi i Progresit), një ndërtesë nën pronësinë e myslimanëve në qendër të Algjerit. Lindur dhe rritur në një lagje punëtorësh të Algjerit, Kamyja ishte i ndarë mes dy botëve dramatikisht të ndryshme. Nga njëra anë ishte lidhja njerëzore me njerëzit dhe vendet e Algjerisë franceze; në anën tjetër, ai kishte një angazhim po aq të fortë për idealet e lirisë, barazisë dhe vëllazërisë së Francës republikane.

Fillimisht gazetar investigues dhe më pas shkrimtar e eseist, karriera e të cilit u kurorëzua me Nobelin, Kamyja luftoi për zgjerimin e këtyre idealeve mes tetë milionë arabëve dhe berberëve që jetonin në sundimin e Francës. Dhe ndryshe nga shumë francezë të tjerë të Algjerisë, Kamyja ishte i tmerruar nga historia e disikriminimit de jure dhe de facto kundër arabëve dhe berberëve. Duke besuar se “Algjeria Franceze” mund të mbetej franceze dhe njëkohësisht të bëhej demokratike, Kamyja këmbënguli që francezët e algjerisë dhe arabët ishin “të dënuar të jetonin bashkë.”

Por më 1956, frika ishte se në fakt ata ishin të dënuar të vrisnin njëri-tjetrin. Mundësia për gjakderdhje të pafund, ushqyer nga aktet e terrorizmit kundër popullsisë civile, ishte diçka e padurueshme. Algjeria, i tha ai një miku, “më është vënë në grykë.” Me një dozë po njësoj të lartë guximi dhe dëshpërimi, në fund të vitit 1955, Kamyja shkroi një seri opinionesh në revistën L’Express, në të cilën kërkonte një paqe për civilët. Një traktat mes Parisit dhe FKÇ-së dukej i pamundur; dhuna nuk kishte rrugëdalje. Por a mundeshin të dyja palët që së paku të binin dakord të kursenin civilët? Nëse kjo nuk ndodhte, argumentoi ai, “Algjeria shpejt do të jetë një vend ku banojnë vetëm vrasës dhe viktima. Vetëm të vdekurit do të jenë të pafajshëm.” Dhe i vetëdijshëm që kjo ishte tepër e dobët si përpjekje e kryer nga Parisi, Kamyja vendosi të flasë publikisht, me një rrezik të vet personal, në qytetin e tij të lindjes, Algjer.

Algjeria nga ana e saj po priste. Rreth 1,500 vetë u mblodhën për ta dëgjuar, francezë dhe myslimanë, intelektualë dhe tregtarë. Atmosfera ishte e tensionuar, ndërsa një turmë kërcënuese kolonistësh francezë kundërshtonte takimin dhe ishte grumbulluar jashtë ndërtesës. Kamyja i tha audiencës se ishte detyra e tij, si francez i Algjerisë dhe si shkrimtar, të bënte një thirrje të thjeshtë “për humanizmin tonë.” Ai bëri thirrje për armëpushim ndaj civilëve.

“Nuk kam ardhur t’ju kërkoj të hiqni dorë nga çfarëdolloj bindjeje që keni,” u tha ai të pranishmëve. Pavarësisht se çfarë situatash historike, ideologjike apo politike ekzistojnë, “asnjë kauzë nuk e justifikon vdekjen e njerëzve të pavarur.”

Ai shtoi se nuk kishte iluzion se zgjidhja e situatës ishte e mundshme për momentin. Por ai u kërkoi pjesëmarrësve në konflikt “të heqin dorë nga ajo që e bën situatën të pafalshme, konkretisht, masakrimi i të pafajshmëve.”

Megjithatë masakrimi i të pafajshmëve vijoi edhe për gjashtë vite të tjerë. Dhe ndërsa Kamyja nuk e kishte mbaruar ende fjalën, turma jashtë, e zemëruar nga “tradhtia” që ai po i bënte Algjerisë Franceze, bëri thirrje për linçimin e tij. Por Kamyja përballë këtij rreziku refuzoi të largohej pa mbaruar çfarë kishte për të thënë. Ai arriti të shpëtojë nga ndihma e miqve.

Në javët që pasuan, Kamyja zbuloi se fjalimi i tij nuk i kishte bërë përshtypje asnjërës prej palëve. Ai nuk foli më kurrë për Algjerinë. U desh një dekadë luftë, pothuajse e pandërprerë, që Franca të arrinte marrëveshje paqeje me Algjerinë. Por telashet nuk mbaruan me marrëveshjen e paqes.

Ekstremistët francezë vijuan të kërkonin luftë e madje tentuan atentate për të vrarë Charles de Gaulle, njeriu që nënshkroi paqen. Në Algjeri, pala fitimtare imponoi një qeveri me një parti që vijon të sundojë vendin me një nga diktaturat më të egra në planet.

Kamyja kuptonte se dhuna ishte e tjerrur në mënyrë të pandashme në mishin e jetës së përditshme. Megjithëse ai ishte pacifist, e kishte të qartë se dhuna, në çaste kritike kishte rëndësi thelbësore për të ruajtur humanizmin tonë. Ky ishte rasti i Gjermanisë hitleriane dhe arsyeja se pse Kamyja ishte një eksponent i fortë i rezistencës franceze. Në vitin 1943 ai iu drejtua një miku imagjinar gjerman që ishte bashkuar me nazizmin dhe nihilizmin. Në një esé ai shkroi: “ushtrimi i dhunës është më i natyrshëm për ty nga sa mendon. Por kërkohet një përpjekje shumë më e madhe të luftosh ndërkohë që e urren luftën.

Sipas Kamysë, Njeriu i Revoltuar ka për qëllim “t’i shërbejë drejtësisë dhe jo të shtojë padrejtësinë në gjendjen njerëzore si dhe të këmbëngulë në përdorimin e gjuhës së thjeshtë në mënyrë që të mos shtojë gënjeshtrat në botë.”

Marrë nga blogu: Shtëpia e Librit

Kur shkrimtari rrezikon jetën e tij për paqen

Një javë e ngarkuar-Alain Bosquet

in Letërsi/Përkthim/Tharm by

Një javë e ngarkuar-Alain Bosquet 

 

Çdo të hënë revoltohem:

si mund të jesh një njeri

veç në kometat?

Çdo të martë pyes veten:

ç’mund të bëj për të kuptuar lumin,

për të rritur catalpa-në?[1]

Të mërkurave ëndërroj për ekuilibrin

midis dyshimit dhe arsyes,

midis frikës dhe kthjelltësisë.

Çdo të enjte akuzoj të ngjashmit e mi:

“Ju jini një hiç, madje as dhe një fije e çmendur bari

as dhe një merimangë.”

Të premtet janë ditë të trishta:

«Përse duhet të jetosh

përse duhet ta pastrosh këtë shpirt?

Të shtunat janë ditë mungese:

«Kurrë nuk kam lindur në një ditë të tillë»,

nuk jam më askushi,

hiçi më përshtatet, as ngrohtë as ftohtë.

Ndërsa të dielave, në hambarin tim

para librave që dekompozohen

i ndershëm e i pastër shkoj të var veten:

Në këtë mos shihni tragjedinë:

ajo që ka rëndësi,

në javën time

të përrallave dhe të poezive

është dita e tetë.

 

Përktheu: Luan Rama

_____

[1] Pemë e madhe ornamentale me lule të bardha që gjendet në Amerikën veriore, Azinë perëndimore dhe në Francë.

Dy minitregime-Jorge Luis Borges

in Letërsi/Përkthim/Tharm by

JORGE LUIS BORGES

 

ROBI

Këtë histori e tregojnë në Hunin ose në Tapalken. Pas një sulmi indian u zhduk një fëmijë. Thanë se e kishin rrëmbyer indianët. Më kot e kërkuan prindërit e tij. Vite e vite më pas, një ushtar që vinte nga thellësia e vendit, tregoi për një indian me sy të kaltër që afërmendsh duhej të ishte biri i tyre. Më në fund, ata e hasën birin e humbur (rrethanat si e qysh i ka përpirë historia dhe nuk dua të sajoj për atë që nuk e di) dhe besuan se e njohën. Njeriu, i rritur në shkretëtirë dhe i përshtatur me jetën barbare, tashmë nuk i kuptonte më fjalët e gjuhës së nënës, por, indiferent dhe i bindur u drejtua dhe shkoi vetë deri te shtëpia e lindjes. Aty u ndal, ose ndoshta e ndalën të tjerët. Shikoi portën e shtëpisë, sikur të mos e njihte. Pastaj, menjëherë, uli kokën, bërtiti, kapërceu pragun me shpejtësi dhe, duke rendur, përshkoi të dy oborret e gjatë dhe u fut në kuzhinë. Pa hezituar aspak, futi dorën në një vazo të vjetër e të nxirë dhe nxori andej thikën me bisht briri, të cilën e kishte fshehur aty qysh kur ishte i vogël. Sytë i ndritën prej gëzimit, ndërkohë që prindërit, të bindur se e kishin gjetur birin e humbur, nuk i mbajtën dot lotët.
Kushedi, pas kësaj ai kujtoi edhe gjëra të tjera, por, tashmë indian, nuk mundi të jetonte midis mureve dhe një ditë iku në kërkim të shkretëtirës së tij.
Unë doja të dija se çfarë ndjeu në atë çast marramendës, kur iu ngatërrua e kaluara me të tashmen. Doja të dija nëse ky bir i humbur rilindi dhe vdiq në atë ekstazë apo nëse, si një krijesë apo edhe si një qen, a thua arriti të rinjohë prindërit dhe shtëpinë?

KURTHI

Tmerri i tij i vërtetë ishte, kur Çezari, tek këmbët e statujës, i rrethuar dhe i goditur prej thikave të pandalshme të miqve, mes fytyrave dhe teheve zbulon atë të Mark Brutit, të preferuarit të tij, e pse jo birit të tij, dhe atëherë dorëzohet e thërret: “Tu quoque, Brute, fili mi?” (Edhe ti, Brut, biri im?!); një klithmë patetike kjo që e kanë rrokur Shekspiri dhe Kevedoja.
Fatit i pëlqejnë përsëritjet, variantet, simetritë; nëntëmbëdhjetë shekuj më vonë, në jug të provincës së Buenos Airesit, një fshatar sulmohet nga disa fshatarë të tjerë dhe, kur rrëzohet, njeh birin e tij të adoptuar dhe i thotë me qortim të butë dhe habi të plogët (këto fjalë duhen dëgjuar, jo lexuar): “Pero, che!” (Edhe ti, ore?!). Pastaj e vrasin dhe ai nuk e di se po vdes që të përsëritet një skenë.

Përktheu: Bajram Karabolli

______

Shënim: “Kurthi” është një nga ato minitregimet e famshëm të Borgesit, të cilët janë tejet lakonikë, art puro. Por dua të qëndroj te shprehja “Pero, che!”, për të cilën vetë Borgesi thotë: “Këto fjalë duhen dëgjuar, jo lexuar”. Dhe e ka fjalën për një lexues vendas (argjentinas), lëre më, një i huaj. Personazhi i Borgesit ndodhet në të njëjtën situatë, si Jul Çezari dhe njësoj si ai shqipton vetëm ato dy fjalë aq lakonike.
Por në këtë rast, fjala është tjetërkund. Te vështirësia e përkthyesit, që, nganjëherë, është gati e pakapërcyeshme.
Che (çe) është një fjalë që përdoret vetëm në Argjentinë dhe Uruguai dhe në asnjë vend tjetër spanjishtfolës. Në dy vendet e mësipërme, kështu i drejtohen një të afërmi, një shoku, një miku, qoftë mashkull apo femër. Është një mënyrë e veçantë të drejtuari që shpreh afëri, ngrohtësi, intimitet. Argjentinasi i famshëm, Ernesto Gevara (Ernesto Guevara) njihet Çe Gevara (Che Guevara), vetëm se në Meksikë, ku ishte student për mjekësi, u drejtohej shokëve dhe miqve të tij: Ej, Çe! Ç’kemi, Çe? Tungjatjeta, Çe!… Dhe të tjerët që s’e përdornin këtë fjalë apo nuk e njihnin këtë mënyrë të drejtuari, nisën ta quanin Çe dhe jo Ernesto.
“Pero, che!” Kaq thotë personazhi i Borgesit dhe i lë që ta vrasin. Ad literam, do të përkthehej: Po ti, ore! Por, një lab, në një situatë të tillë do të thoshte: “Edhe ti, more derëbardhë?!”, apo: “Po ti, ç’pate, a tu shoftë?!”, etj. Një shkodran mund të thoshte: “Ç’ban, o nieri i mirë?!”. Po ka shprehje nga më të ndryshmet për të shprehur njëherazi, habi, dhimbje, lëshim, falje, e ku di unë, ama, kurrsesi mallkim, në një situatë të tillë.
Të gjithë e njohin shprehjen e famshme italiane: Traduttore, traditore. Sepse, në njëfarë mënyre, përkthyesi, patjetër do të tradhtojë dikë; ose autorin, ose lexuesin; ose gjuhën origjinale, ose gjuhën tjetër, në të cilën e shpie origjinalin. Dhe kjo është një dilemë e madhe për të.

Bajram Karabolli

Vdekja e shoqërisë civile-Granit Zela

in Letërsi/Tharm by

Vdekja e shoqërisë civile-Granit Zela

 

Shoqëria civile ka vdekur… kumtoi Kryetari.
E nisi të qeshë me lot.
Kamerier, tha mes gazit,
Më sill një kafe,
Një kafe për Mort.

Mardhje

Kur kthetrat e hekurta iu ngulën në shtat Teatrit,
Për ta shkulur
e shembur,
e ulur në gjunjë.
Disa shpirtra vetmueshëm me të mardhnin
Të tjerët – flinin gjumë.

Blendi

E kam takuar Blendin, veç një herë në jetë.
Më dha libra nga i ati, janë familje artisti.
Më 17 Maj, 2020, e pashë për herë të dytë,
Mbi flokët kaçurrel ishte çizmja e një polici.

Ambasadat

Kur ra Teatri, kish shqetësim në ambasada.
Mes dilemash-helm flisnin si në jerm:
“Vera po vjen e do na mbysë vapa,
Ku do vemi për plazh, na Jalë a Golem?”

Investime

Në Gjermani flitej veç për arrestime
Dhe shesheve turmat tredheshin paq:
“Hitleri- burrë i mirë, ka bërë investime.”
Tha një xhaxh.

Art në qeli

Ata organizuan një Protestë
Ishin Artistë,
Ishin dy,
“Asnjëri s’do të vdes”, premtoi Kryetari
Do të bëjnë Art në qeli.

Në mur qe shkruar-Bertolt Brecht

in Letërsi/Përkthim/Tharm by

Në mur qe shkruar-Bertolt Brecht

 

Në mur qe shkruar me shkumës

ata duan luftë.

Ai që e ka shkruar

tashmë ka rënë. 

Ai që rri sipër thotë:

vemi drejt lavdisë.

Ai që rri poshtë thotë:

vemi drejt gropës.

Lufta që po vjen 

s’është e para. Të tjera

e kanë paraprirë. 

Si u mbyll e fundit, pati

fitimtarë dhe humbës. 

Mes humbësve, varfanjakët

vdisnin urie. Mes fitimtarëve

varfanjakët vdisnin urie gjithaq. 

Teksa nisin të marshojnë 

shumë s’dinë se një armik po u prin. 

Zëri që u jep urdhra

është zëri i armikut. 

Ai që u dëfton armikun,

ai është vetë armiku. 

 

Pĕrktheu: Edon Qesari 

Divorc-Wislawa Szymborska

in Letërsi/Përkthim/Tharm by

Divorc-Wislawa Szymborska

 

Për fëmijët fundi i parë i botës.

Për macen një padron i ri.

Për qenin një padrone e re.

Për muret katrorë të shndritshëm, ku vareshin dikur pikturat.

Për fqinjët subjekte të reja, thyerje e mërzisë.

Për mobiljet shkallë, rënie e përplasje, lëre ose merre.

Për makinën më mirë nëse ishin dy.

Për novelat, poezitë – dakord, merr çfarë të duash.

Më keq me enciklopeditë e VCR-të,*

për të mos zënë goje udhëzuesin për përdorim të drejtë,

që padyshim mban tregues me të dy emrat – a janë ende të lidhur me lidhësen “dhe”

apo i ndan mes tyre një vizë.

Përktheu: Eleana Zhako 

_____

VCR-Videokasetë

Ndeshim në udhë të shkuarën-Petraq Risto

in Letërsi/Tharm by

Ndeshim në udhë të shkuarën-Petraq Risto 

 

Shpesh ndodh të ndeshim në udhë të shkuarën

Dashurinë e shkuar, miqësinë e shkuar, vizionin e shkuar

Qëllon shpesh të ulim sytë, të psherëtijmë, të stepemi

Dhe të shtypim zemrën – çelës elektrik që na ndezë gjithë dritat e Kujtesës

Dhe ndaj së shkuarës të jepemi.

Pse ruajmë dobësinë tonë, pse ruajmë ëndrrën

Dhe pse Kujtesën e kthejmë në pluhur zhgënjimi?

Pse gjithnjë në udhë na shfaqet dikush apo diçka

Që na e kthen zemrën në çelës elektrik

Dhe Kujtesën në tempull flijimi?…

____

Bar “Jim Dandy’s”, 20 Nëntor, 2019

Fragment nga libri “Shënime për Shkëlqimin dhe Rënien e Europës”/Paul Valéry

in Letërsi/Përkthim/Tharm by

Paul Valéry

Nuk është asnjëherë gjë e lehtë të përshkruash qartësisht atë që quhet komb. Tiparet më të thjeshta e më të forta u bishtnojnë njerëzve të vendit, të cilët janë të pandjeshëm ndaj asaj që kanë parë përherë. I huaji që i percepton, i percepton shumë fuqishëm dhe nuk ndien atë masë përkimesh intime dhe ndërsjelltësish të padukshme nëpërmjet të cilave përmbushet misteri i bashkimit të thellë të miliona njerëzve.
Ekzistojnë, pra, dy mënyra të mëdha për t’u gabuar lidhur me një komb të dhënë.
Nga ana tjetër, vetë ideja e kombit në përgjithësi nuk kapet dot lehtësisht. Mendja humbet midis aspektesh tejet të ndryshëm të kësaj ideje; ajo mëdyshet midis mënyrave tejet të ndryshme të përkufizimit. Sapo beson se ka gjetur një formulë të kënaqshme, vetë kjo formulë i sugjeron sakaq ndonjë rast të veçantë që ka harruar ta përmbledhë.
Kjo ide na është po aq e njohur në përdorim dhe e pranishme në ndijim, sa ç’është edhe e ndërlikuar apo e papërcaktuar për meditimin. Por, po kështu ndodh me të gjitha fjalët që kanë rëndësi të madhe. Flasim lehtësisht për të drejtën, për racën, për pronën. Por çfarë është e drejta, raca, prona? E dimë dhe nuk e dimë!
Kështu, të gjithë këta nocione të fuqishëm, njëherazi abstraktë e jetësorë, dhe me një jetë nganjëherë aq të ngjeshur e aq të domosdoshme brenda nesh, të gjithë këta terma që ndërtojnë në mendjet e popujve dhe të burrave të shtetit, mendimet, projektet, arsyetimet, vendimet nga të cilat varen fatet, begatia apo rrënimi, jeta apo vdekja e njerëzve, janë simbole të vagullta e të paqarta për meditimin… Dhe njerëzit, megjithatë, kur përdorin mes tyre këto gjëra të papërkufizueshme, kuptohen me njëri-tjetrin fort mirë. Këta nocione janë, pra, të qartë e të mjaftueshëm për njërin apo tjetrin, por të errët e pafundësisht të papajtueshëm për secilin në veçanti.

Kombet janë të çuditshëm për njëri-tjetrin, sikundër qeniet me karakter, moshë, bindje, zakone dhe nevoja të ndryshme. Ata vështrojnë njëri-tjetrin me kërshëri dhe plot ankth; vënë buzën në gaz; mbledhin buzët; admirojnë një detaj dhe e imitojnë; përbuzin tërësinë; i bren zilia apo gufohen nga përçmimi. Sado e sinqertë që mund të jetë ndonjëherë dëshira e tyre për të kuvenduar e për t’u kuptuar me njëri-tjetrin, kuvendimi errësohet dhe resht gjithmonë në një pikë të caktuar. Nuk di ç’kufij të pakapërcyeshëm ekzistojnë në thellësinë dhe kohëzgjatjen e tij.
Shumë kombe janë thellësisht të bindur se janë në vetvete e për vetveten kombi par excellence, i zgjedhuri i ardhmërisë së pafund dhe i vetmi që mund të pretendojë – cilatdo qofshin gjendja e tij e çastit, mjerimi apo dobësia e tij, – për zhvillimin sipëran të mundësive që i atribuon vetes. Çdo komb gjen argumente në të kaluarën apo në të mundshmen; asnjëri nuk dëshiron t’i konsiderojë fatkeqësitë që e pllakosin si pjellat e tij të ligjshme.
Poqese ata krahasohen me të tjerët nga sipërfaqja, ose nga popullsia, ose nga progresi material, ose nga zakonet, ose nga liritë, ose nga rendi publik, apo nga kultura dhe veprat e mendjes, apo edhe nga kujtimet dhe shpresat, kombet gjejnë medoemos motive për t’u vetëpëlqyer. Në lojën e përhershme që ata luajnë, secili prej tyre mban kartat e veta. Por mes këtyre kartave disa janë reale dhe disa imagjinare. Ka kombe që kanë në duar vetëm asin e Mesjetës, apo atë të Antikitetit, vlera të vdekura e të nderuara; të tjerë numërojnë artet e bukura, peizazhet piktoreskë, muzikat lokale, hiret apo historinë fisnike, që ata i hedhin mbi tryezë midis spathive të vërteta dhe maçave të vërtetë.
Të gjithë kombet kanë arsye të tanishme, të kaluara, apo të ardhme për të besuar se janë të pakrahasueshëm. Nga ana tjetër, ata janë të tillë. Kjo pamundësi për të krahasuar këto entitete të mëdha, që prekin njëri-tjetrin vetëm nëpërmjet karaktereve dhe mjeteve të tyre të jashtme, nuk është një nga më të voglat vështirësi të politikës spekulative. Por fakti thelbësor që i përbën, principi i tyre i ekzistencës, lidhja e brendshme që lidh mes tyre individët dhe breznitë e një populli, nuk ka, në kombet e ndryshëm, të njëjtën natyrë. Herë raca, herë gjuha, herë territori, herë kujtimet, herë interesat, krijojnë në mënyrë të ndryshme unitetin kombëtar të një aglomerati njerëzor të organizuar. Shkaku i thellë i një grupimi mund të jetë i një lloji krejt të ndryshëm nga shkaku i një grupimi tjetër.

Duhet t’u kujtojmë kombeve në rritje se nuk ka pemë në natyrë e cila, qoftë edhe në kushtet më të mira të dritës, tokës e truallit, të mund të rritet e të zmadhohet pafundësisht.

Përktheu: Alket Çani 

_____

Librin e gjeni këtu:

https://bukinist.al/sq/ 

https://bukinist.al/en/publicistike-ese/9758-shenime-per-shkelqimin-dhe-renien-e-europes.html

Go to Top